Ombudsman, kamu görevlilerinin iÅŸlem ve davramÅŸlarının yasalara uygun olup olmadığım araÅŸtırmaya ve uygunluÄŸu saÄŸlayıcı yolları önermeye yetkili denetçidir.
Önce Ä°sveçte ortaya çıkan, ardından diÄŸer Iskandinav ülkelerinde benimsenen ve daha sonra baÅŸka ülkelerde de uygulanan bu denetim sisteminde idareyle ilgili ÅŸikayetler bağımsız ve tarafsız bir görevli tarafından incelenir. Denetçiler parlamento, hükümet ya da devlet baÅŸkanı tarafından, bazı durumlarda da bunlar arasında iÅŸbirliÄŸiyle seçiLir. Denetçilerin bazıları kamu hizmetlerinin bütün alanlarında, bazılarıysa belli alanlarda (hastaneler, mahkemeler, hapishaneler) yetkilidir.
GeniÅŸ araÅŸtırma olanaklarından yararlanan denetçiler ulaÅŸtıklan sonuç ve çözüm yollarını idareye bildirir, ayrıca parlamentoya yıllık raporlar sunar. Bazı ülkelerde yargı orgamna baÅŸvurma yetkileri de vardır. Denetçilerin, yurttaÅŸların kolayca ulaÅŸabildiÄŸi, tarafsız ve bağımsız kiÅŸiler olması bu mekanizmaya deÄŸer kazandırmıştır.
Günümüzde 70 kadar ülkede deÄŸiÅŸik biçimleriyle ombudsman sistemi kurulmuÅŸtur. Japonya’da ise bu iÅŸleri gönüllü damÅŸmanlar yerine getirmektedir.