Fiyat
Fiyat, bir malı satın almak için ödenmesi gereken para miktarıdır.
Tüketicilerin bir mal için ödemeye hazır oldukları bedel, onların bu malı verdikleri deÄŸeri yansıttığı ölçüde, fiyat öznel deÄŸerin bir ölçüsü olarak da alınabilmektedir.
Bir malın piyasaya arz edilen miktarı talep edilenden fazla olduÄŸunda fiyatın düÅŸmesi arz edilen miktarın azalmasına, buna karşılık talep edilen miktarın artmasına yol açar ve yeni bir fiyat düzeyinde arz ve talep edilen miktarlar birbirine eÅŸitlenir. Benzer bir biçimde, talep edilen miktar arz edilenden fazla ise, yükselen fiyat arz edilen miktarın artmasına, buna karşıhk talep edilen miktarın azalmasına yol açarak, arz talep dengesinin kurulmasını saÄŸlar.
Fiyatlar, çeÅŸitli mallara olan talebin tüketiciler ve üreticiler tarafından karşılaÅŸtırılmasına ve deÄŸerlendirilmesine imkan veren bir ölçü sistemi oluÅŸturur. Tüketim malları, hizmetler, emek ve alımsatıma konu olan bütün diÄŸer malların üretim ve dağıtımı fiyatlar aracıhğıyla gerçekleÅŸir. Bunların her biri için, talepteki bir artış fiyatı yukarı doÄŸru çekerek üreticileri daha fazla mal arz etmeye yönlendirir, talepteki bir azalma ise ters yönde bir etki yaratır.
Fiyatların bu iÅŸlevleri yerine getirebilmesi ve en iyi kaynak dağıtımını saÄŸlaması belirli varsayımların gerçekleÅŸmesine baÄŸlıdır. Mal ve hizmet piyasalarında serbest rekabetin hüküm sürmesi bu varsayımların en önemlisidir. Mallar serbest rekabet koÅŸullarında deÄŸil de tekelci veya oligopolcü firmalar tarafından üretildiÄŸinde, talepteki bir artış her zaman üretim artışına neden olmayabilir. Tüketicilerin ve üreticilerin mal ve hizmetler ile piyasa koÅŸullarına iliÅŸkin bilgileriin tam olduÄŸu varsayımı gerçekleÅŸmediÄŸinde de kiÅŸilerin çıkarlarına en uygun biçimde davranmaları ve fiyat mekanizmasının, kaynakların en iyi kullammım saÄŸlaması mümkün olmayacaktır.
Uygulamada her türlü müdahaleden arınmış, tümüyle serbest bir fiyat sistemi yoktur. Piyasaların göreli olarak serbest olduÄŸu geliÅŸmiÅŸ kapitalist ekonomilerde bile çok çeÅŸitli sapmalar görülür. Tekelci piyasa yapılarından, maliyet koÅŸullarından, devlet müdahalesinden ve baÅŸka nedenlerden kaynaklanan bu sapmalar, fiyatların arz ve talebi belirleme, dengeleme ve kaynak dağıtım iÅŸlevlerini iktisat kuramında ortaya koyduÄŸu biçimiyle yerine getirmesini engeller.
Merkezi planlı sosyalist ekonomilerde ise, fiyat mekanizmasının iÅŸlemesi devlet denetimine ve planlamaya baÄŸlı kılımmÅŸtır. Son yıllarda bu tür ekonomilerde, fiyat mekanizmasının iÅŸlevlerini geniÅŸletme yönünde belirli geliÅŸmeler görülmektedir.
- Yorum göndermek için giriş yapın veya kayıt olun





