Hayat standardı, belirli bir kiÅŸi veya grubun ulaÅŸabileceÄŸi mal ve hizmetlerin ölçüsüdür.
Tek tek kiÅŸilerin satın aldığı ürünlerin yanı sıra, kamu tesisleri ile devletin saÄŸladığı hizmetler gibi topluca tüketilen mal ve hizmetleri de kapsamaktadır. Bu tanımıyla hayat standardı, gerçekte ulaşılmış olan tüketim standardı anlamına gelen kiÅŸisel ekonomik refahtan ayırt edilmelidir. Hayat standardı bireyin doÄŸrudan denetimi altında olmayan kamu hizmetleri ile bireylerin içinde yaÅŸadığı ortamın niteliÄŸi gibi refah etkisi uyandıran mal ve hizmetleri de kapsadığı için, harcanabilir gelirle de karıştırılmamalıdır.
Bazı sosyologlara göre bir kiÅŸinin hayat standardı büyük ölçüde, kendisiyle aynı gelir düzeyi deÄŸiÅŸtikçe bireyin hayat standardımn da deÄŸiÅŸmesi beklenebilir.
Belirli bir grubun, örneÄŸin bir ülke halkının hayat standardından söz ederken, gerçek tüketim standartlarının ortalama deÄŸeri ile, bu ortalamanın hangi miktarlar arasında oynadığımn da karşılaÅŸtu-ılması gerekmektedir. Çünkü ortalama hayat standardı zamanla yükselse bile, zenginler daha zengin, yoksullar daha yoksul oluyorsa, o grubun hayat standardımn topluca yükseldiÄŸi söylenemez. Bu nedenle de en zenginle en yoksul gruplar arasındaki ayrımın büyük olduÄŸu ülkelerin hayat standartları arasındaki farklar, sosyalist veya kapitalist olsun, geliÅŸmiÅŸ ülkeler arasındaki farklardan daha büyüktür.
Bu genel sorunlar yanında, hayat standardının hangi nicel göstergelerle belirleneceÄŸi konusunda farklı ölçütler ileri sürülebilir. Gelir dışındaki göstergeler arasında, protein gibi belli besinlerin tüketimi, ortalama ömür süresi ve güvenli su kaynaklarına eriÅŸebilme imkam gibi temel ihtiyaçların düzeyi sayılabilir. Güvenilir bir nüfus sayımı bile yapanıayan yoksul ülkelerin varlığı göz önüne alınırsa, çeÅŸitli ulusları karÅŸilaÅŸtırırken bu göstergelerin kullanılması yanıltıcı olabilmektedir.
Hayat standardının belirlenmesinde gerçek gelir veya tüketimin uluslararası bir parayla ölçülmesi, bir alım satım nesnesi olarak görülmeyen ve bu nedenle de geleneksel milli gelir hesaplarında dikkate alınmayan birçok önemli noktayı gözden kaçırmasımn yanı sıra, teknik güçlülderde ortaya çıkmaktadır. Resmi kurlara göre yapılan uluslararası hayat standardı karşılaÅŸtırmaları ise, özellikle döviz fiyatlarını hükümetlerin belirlediÄŸi ülkelerde çok yanıltıcı sonuçlar verebilir. Zaman boyutunda yapılan karşılaÅŸtırmalarda fiyat artışlarını da dikkate almak gerekir ve bunu belirlemek her zaman kolay olmayabilir. Iki ülkede mal ve hizmetlerin fiyatı birbirinden çok farklı ise tüketim düzeyiyle tanımlanan hayat standardım belirlemek güçleÅŸmektedir.