Hisse senedi, bir anonim veya sınırlı sorumlu ÅŸirketin genellikle eÅŸit paylara böluıımüÅŸ ve devredilebilir sertifikalarla temsil edilen kayıtlı sermayesine denilir. Sertifikalar ÅŸirket ve hisse sahipleri arasındaki sözleÅŸme iliÅŸkisinin ayrıntılarını vermekle birlikte riskin bölürunesi, gelir ve etkinliÄŸin denetlenmesi konularına da açıklık getirmektedir.
Türk Ticaret Kanununa göre her payın en az bir oy hakkı vardır. Oysuz pay olamaz. Böylece hisse senedi sahipleri oy hakları aracılığıyla ÅŸirketi denetleyebilirler. TTKdaki koÅŸullara uygun olarak daha üstün haklar tanınan hisse senetlerine imtiyazlı paylar denilmektedir. Imtiyazlı paylar ana sözleÅŸmede öngörülmüÅŸ olmalıdır. Ayrıca imtiyaz konusuyla baÄŸlı olduÄŸu ÅŸartların belirtilmesi ve imtiyazın paya baÄŸlanması gerekmektedir.
Åžirket, sermayesini artırma yoluyla yeni hisse senetleri çıkarıldığı zaman eski hisse senedi sahiplerine öncelik tanınır. Sermaye artırımı, anonim ortaklığın serbestçe kullanabileceÄŸi yedek akçelerden veya yeniden deÄŸerlendirme fonundan yapıldığında, yeniden payların bedelleri öz kaynaktan saÄŸlanır.
Ulkemizde anonim ortaklıkların çıkardıkları hisse senetlerini borsaya kote etmeleri zorunlu deÄŸildir. Hisse senetlerinin halka sunularak satışa çıkarılması durumunda Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre hareket edilecektir.
A- HÄ°SSE SENEDÄ° ALIM-SATIMINDA ÖNEMLÄ° NOKTALAR
1- Hisse senedini alchğımz veya sattığınız zaman, hangi hissenin alınıp satıldığından daha önemlidir.
2- Önemli olan hisse senedine ödediÄŸiniz para deÄŸil, satın aldığınız andır.
3- Hisse senedi alırken doÄŸru karar vermek, satışta karşılaşılan sorunların yarısını çözer.
4- Her zaman piyasa içinde bulunmaya gerek yoktur. Elinizde hisse senedi tutmadığınız anlar da olabilir.
5- Sahip olduÄŸunuz hisse senedini hiçbir zaman kutsal bir varlık gibi görmeyiniz.
6- Sahip olduÄŸunuz hisse senedini piyasada oluÅŸan en yüksek fiyattan satabileceÄŸiniz konusunda kendinizi ÅŸartlandırmayınız.
7- Kağıt üzerinde gözüken kr yerine, kasanıza aktarılan krı tercih ediniz.
8- Hisse senedi piyasasında kazanmanın sırrı, yanlış bir karar verildiğinde en az zarar edebilınektir.
9- Hisse senetleri, sürekli yükselen piyasamn doruÄŸunda çekici, düÅŸen piyasanın dip noktasında ise en kötü olarak algılanır.
10- Sahip OlduÄŸunuz bir hisse senedi, yeniden satın almayacağımz bir fiyata eriÅŸtiÄŸinde satışa geçiniz.
11- Kendinizden emin deÄŸilseniz hiç bir ÅŸey yapmayımz.
12- Piyasada oluÅŸan fiyatlar sürekli dalgalanacaktır. Parasal ihtiyacınızı karşılamak için spekülasyon yapmayımz.
13- Elde ettiğiniz karın yarısını kasamza aktarınız.
14- Piyasamn düÅŸüÅŸ zamam geldiÄŸinde uyarı amacıyla zil çaimmaz.
15 Ä°lgilendiÄŸiniz hisse senedi sizi tammaz, ne umduÄŸunuzu, ne istediÄŸinizi önemsemez.
16- Ä°yi hisse senedi yoktur. Tüm hisse senetleri fiyatları artmadığı sürece kötüdür.
17- Borsada umut ve korku yoÄŸun yaÅŸamr. Ne ilginçtir ki, korkmak gerekirken umut edilir, umut edilmesi gerekirken ise korkulur.
18- Hisse senetleri gerçek deÄŸerleri olduÄŸu için satın alınmaz. Onemli olan, hisse senetlerine sizden daha fazla para ödemeye hazır birinin olmasıdır.
B- BAZI SPEKÜLATÄ°F YÖNTEMLER
1- Piyasadakilerin tam tersini yapınız. Onlar alırken satınız. Onlar satarken alımz.
2- Hissedarı olduğunuz şirkette greve gidileceği zaman hisse senetlerinizi satmayımz.
3- Uzun süredir düÅŸen bir hisse senedini kesinlikle almayınız.
4- Uzun bir süre fiyatı artan hisse senetleri daha çok ve çabuk düÅŸer.
5- Elinizde hangi hisse senetlerinin bulunduÄŸunu ve bunları niçin aldığınızı iyi bilin.
6- Küçük ÅŸirketlere yatırım yapacaksanız önce kar etmesini bekleyin.
7- Uzun vadeli yatırımlarda yamlma oranı yüksek olacakır.
C— KÜÇÜK YATIRIMCILAR Ä°ÇÄ°N ALTIN KURALLAR
1- Borsada kendi paramzla alım satım yapıruz.
2- Günlük alım satımdan mümkün olduÄŸu kadar uzak durunuz.
3- Kendinize belli bir vade ve kar mani koyunuz.
4- Hisse senedinizi (kağıdınızı) temel ve teknik analiz yapmadan almayımz.
5- Kağıdımzı achmza alımz ve kendi bımyemzde saklayımz.
6- Åžirketlerle ilgili bütün teknik verilen alımz ve okuyunuz. Ekonomi dergilerinde verilen haberlerin aracı kurum tarafindan doÄŸrulanmasına dikkat ediniz. DoÄŸrulanmayan bilgilere göre alım satım yapmayımz.
7- Piyasayı iyice tetkik ediniz. Zamanlamanın
önemli olduÄŸunu unutmayımz.
8- Aracı kurumunuzu iyi seçiniz.
9- Kredili kağıt (mal) alışverişi yapmayınız.
10- Tasarrufunuzun en fazla yarısı kadar kağıt alımz.
11- Başarılı şirketlerin hisselerini satın al
dığınızda zaman ve şans sizin yanımzda olacaktır.