Kooperatifler, belirli ekonomik çıkarları, özellikle mesleki ve geçimle ilgili ihtiyaçları karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet yoluyla saÄŸlamak ve korumak amacıyla gerçek ve tüzel kiÅŸilerin kurduÄŸu ortaklıklardır.
Birçok alana yayılan kooperatifler özellikle tarım ürünlerinin iÅŸlenmesi ve dağıtımı, deÄŸiÅŸik türlerde donanım ve hammadde alımı, toptan ve perakende ticaret, elektrik enerjisi üretimi, konut yapımı, kredi ve bankacılık gibi alanlarda baÅŸarılı olmuÅŸtur.
Perakende ticaret alanmda etkinlik gösteren kooperatiflerin geliri genellikle belli bir sürede kooperatif maÄŸazasından yaptıkları alışveriÅŸle orantılı kS.r payları biçiminde ortaklara dağıtılmaktadır.
KooperatifçiliÄŸin yaygmlık kazanması ve benimsenmesi Cumhuriyet döneminde olmuÅŸtur.
193 ide kooperatifçilik konusunda araÅŸtırmalar yapmak ve kooperatiflere destek saÄŸlamak amacıyla Türk Kooperatifçilik Kurumu kurulmuÅŸtur.
Ülkemizde kooperatifçiliÄŸe iliÅŸkin kurallar 1935’de çıkarılan Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri Hakkında Kanun ve Tarım Kredi Kooperatifleri Kanunu gibi ozel kooperatif kanunlarınm yanı sıra 1969’da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile düzenlenmiÅŸtir.
Bazı büyük kurum ve iÅŸletmelerde çalışanların ihtiyaç duydukları malları ucuza saÄŸlamak amacıyla kurulan tüketim kooperatifleri özellikle 1970’lerde büyük kentlerde belirli bir geliÅŸme göstermiÅŸlerdir. Ama Halk Koop adlı üst birliklere baÄŸlanan bu tüketim kooperatiflerinin gerekli desteÄŸi görmemesi, bu alanda daha yaygın bir örgütlenmeyi güçleÅŸtirmiÅŸtir.
Ülkemizde 4 bin civarında tüketim koopetarifı faaliyette bulrmmakta ve toplam üye sayıları 400 bini geçmemektedir. Tüketicinin korunmasımn daha iyi anlaşıldığı ve geliÅŸtiÄŸi ülkelerde bu sayılar çok daha fazladır. OrneÄŸin Ingiltere’de yaklaşık 11 milyon tüketim koopetarifi üyesi bulunmaktadır.
Türkiye’de tarımsal amaçlı kooperatiflerin, konut ve tüketim kooperatiflerimn, dışında esnaf ve sanatk .rlar kefalet kooperatifleri, topraksu kooperatifleri, motorlu taşıyıcılar kooperatifleri, balıkçılık kooperatifleri gibi deÄŸiÅŸik alanlarda etkinlik gösteren kooperatifler bulunmaktadır.
KooperatifçiliÄŸimizin önünde duran en önemli sorunlar, farklı kooperatifler kanunlarının yol açtığı karışıklık ve denetimsizlik, güdümlü kooperatifçiliÄŸin ağırlik taşıması, özel kanunlarla kurulmuÅŸ kooperatiflerin demokratik bir yapıdan uzak olmalarıdır.