Mülkiyet

Mülkiyet, kiÅŸi ve nesne arasındaki hukuki iliÅŸkidir. Nesne bir cisim, eÅŸya veya hayvan olabileceÄŸi gibi patent, telif ve rant gibi bütünüyle hukukun getirdiÄŸi bir varlık da olabilir.
Mülkiyetin nitelikleri kültüre, ekonomik ve sosyal sisteme, hukuk düzenine ve kiÅŸilerin toplumsal konumuna göre deÄŸiÅŸmekle birlikte bir malın ınalik dışında kalan kimselerce kullamlmasına veya malikin rızası olmaksızın faydalanılmasına engel olma hakkı olarak tanımlanabilir.
Mal edinmenin diÄŸer bir biçimi mülkiyet üzerinde yeni hakların ortaya çıkarılmasından kaynaklanan birincil nitelikte mal edinmedir. Bir çiftlik hayvammn doÄŸurduÄŸu yeni yavru ya da yetiÅŸtirilen ekin bu yoldan edinilen bir maldır. Bir diÄŸer örnek zilyetliktir. Onceden baÅŸka birine ait olmayan bir malın fiili tasarruf yoluyla edinilmesidir. Bir nesnenin mal edinme amacıyla belirli bir süre için sahiplenilmesi de birincil nitelikte mal edinmenin bir türüdür. Ayrıca devletin kiÅŸilere tanıdığı maden, akarsu ve patent ayrıcalıkları da birincil nitelikte mal edinmeyi saÄŸlar. Kamu yararı için taşınmazların mülkiyetine el konması da bu niteliktedir.
Bütün hukuk sistemlerinde bireylerin ortaklaÅŸa malik durumunda olmasına dayalı mülkiyet biçimleri vardır. Günümüzde bu tür mülkiyet en yaygın olarak bireylerin, bir ÅŸirketin ve onun alt kuruluÅŸlarınrn hisse senetlerini ellerinde bulundurarak ÅŸirketlerde pay sahibi olmalarıdır.
Ortak mülkiyet, yasadan veya sözleÅŸmeden dolayı aralarında ortaklık bağı bulunan kimselerin, bu ortaklığa baÄŸlı olarak bir malın mülkiyetine birlikte sahip olmalarıdır. Ortak mülkiyet yasanın öngördüÄŸü hukuksal olaylar veya hukuksal iÅŸlemlerle oluÅŸur. Hukuksal olaya en önemli örnek mirasçıların ortaklığıdır. Yasanın hukuksal iÅŸlemle ortak miiikiyeti kabul ettiÄŸi durumlar ise mal ortaklığı, aile malları ortaklığı ve adi ortaklıktır.