Dünyanın her yerinde sermayenin tabana yayılması ve halka maledilmesiin tek yolu sermaye piyasalarıdır.
Sermaye piyasaları çok önemli bir araçtır.
Küçük tasarrufçu büyük sermaye piyasalarına hissedar olduÄŸu zaman hem gelir dağılımı düzelir, hem de sermayeyi tabana yayarak halka maletmek mtıınkün olur.
Ne kadar çok hisse senedi tabana yayilırsa, tek başına ÅŸu veya bu sermayenin egemen olduÄŸu kurumlar ve kuruluÅŸlar ne kadar azalırsa, piyasa ekonomisi o kadar çok çalışacaktır.
Dünyamn her yerinde en büyük ortak (büyük ÅŸirketler dahil olmak üzere) yüzde 5 düzeyinde, yüzde 6 düzeyinde veya yüzde 10 düzeyinde hisseye sahiptir. Bizde ise büyük bir teraküm (birikim) vardır.
Turkiyede sermaye belli ellerde birikmiÅŸtir. Büyük sermayeyi halka maletmenin tek yeri, yolu ve yönetimi sermaye piyasalarıdır.
Sermaye piyasalarında küçük tasarrufçu hissedar olarak büyük kuruluÅŸların hisselerini almaya baÅŸlachğı zaman kara ortak olacak, sermaye tabana yayılacak ve gelir dağıhmı düzelecektir.
Bütün dünyada bu böyle olmuÅŸtur.
Adil gelir dağılımın, küçük tasarrufçuyu sermaye sahibi yapmanın en önemli ve dünyadaki en yaygın yolu sermaye pisayalarıdır.
Son 10 yıl içerisinde çok iyi atılım yapabilmiÅŸ Latin Amerika’dan Avrupa’ya ve Asya ülkelerine kadar bütün ülkelerde iki önemli olay olmuÅŸtur. Birincisi sermaye piyasalarımn liberal bir biçimde geliÅŸmesi, ikincisi ise özelleÅŸtirmedir.
Türkiye’de iÅŸletmeler bir kiÅŸi-aile veya bir grubun-kurumun elindedir. Koskoca fabrikaların, holdinglerin sahiplerinin sermaye payı yüzde 95m üzerindedir.
Bütün geliÅŸmiÅŸ ülkelerde büyük iÅŸletmelerin kendi içinde sermaye payları ise en çok yüzde 10’dur veya yüzde lOu nadiren aÅŸmaktadır. Daha çok bu oran yüzde 5-6’dır. OrneÄŸin: General Motors böyledir. Bunların o kurum içerisindeki özkaynakları ve pay- ları son derece azdır. DiÄŸer büyük kısım sermaye piyasalarında halka dağıtılmıştır.
Bütün dünyada olduÄŸu gibi geliÅŸmiÅŸ Batı lilkelerindeki gelir dağılımımn düzelmesinin yolu budur. Ä°ÅŸadamları, büyük sermaye grupları, holdingler hisse senetlerini halka satmalı, k.rlarım halkla paylaÅŸmalıdır.
Åžirketler, fabrikalar paraya olan ihtiyaçlarım faizli kredilerle karşılamaktan ziyade sermaye piyasalarmda halka açılarak ucuz fonla gidermelidir.