Tahvil, kamu tüzel kiÅŸileri ile anonim ortaklıkların parasal kaynak saÄŸlamak amacıyla çıkardıkları, itibari deÄŸerleri eÅŸit, metinleri aynı borç senetleridir. Tahviller nama veya hamiline yazılıdır. Çıkarıldığı dönemdeki deÄŸeriyle ödeme deÄŸeri eÅŸit olanlara ‘alelade tahviller’, söz konusu deÄŸerleri farklı olanlara ‘pirimli tahviller’, adçekme yöntemiyle itfa edilerek ikramiye verilenlere de ‘ikramiyeli tahviller’ denilir.
Anonim ortaklıkların çıkaracakları tahvillerin toplam tutarı, son bilançolarındaki ödenmiÅŸ sermaye ölçüt alınarak yasalarca düzenlenmiÅŸ sımrları aÅŸamaz.
Tahvil çıkaran kuruluÅŸ belirli bir vade sonunda belirli bir tutarı, ara dönemde de belirli oranda faiz ödemeyi üstlemr. Tahviller genellikle büyük miktarda borç saÄŸlamak amacıyla çıkarılır. Tahvillerin süresi, ödeniÅŸ biçimi, faiz oranı, vergi durumu gibi özellikleri satışa çıkarılmalarından önce belirlenmektedir. Faiz ödemeleri, genellikle tahvillerle birlikte verilen ve üzerinde vade tarihi yazılan kuponlara baÄŸlı olarak yapılır. Süresi sona ermemiÅŸ tahviller hamillerince paraya çevrilmek istendiÄŸinde henüz tahakkuk etmemiÅŸ faiz tutarı satış fiyatına eklenir. Hamiline yazılı tahviller kolayca devredilir.
Devlet tahvilleri çoÄŸunlukla vergi geliri ile ödenmek üzere çıkarılır. Fakat paralı yollar, havalimanları gibi belirli projelerin flnansmanında kullanılarak bunlardan elde edilecek gelirlerle ödenmek üzere de çıkarılabilir.
Tahvil Yatırımcıları Için Tahvil Türleri
1- Düz tahvil: Faiz ve anapara geri ödemesi konusunda ihraç eden kuruluÅŸ tarafindan herhangi bir teminatın verilemediÄŸi tahvil türüdür. Yatırımcı belirtilen tarihlerde faizi, vade sonunda ise anaparayı alır. DoÄŸal olarak en riskli tahvil türüdür.
2- Teminatlı tahvil: Ä°hraç eden kuruluÅŸun tahvil karşılığında gayrimenkulleri ve sabit varlıklarını teminat olarak gösterdiÄŸi türdür. Tahvili çıkaran kuruluÅŸun tasfiyeye gitmesi durumunda, elinde bu tahvili olanlara ipotekli mallarda öncelik saÄŸlanır.
3- Garantili tahvil: Çıkarılan tahvillerin bir bankamn ya da çıkaran kuruluÅŸun baÄŸlı olduÄŸu holdingin garantisi altına alındığı türdür. Ulkemizde yaygın olarak kuilanılan yöntem budur. Garanti hem anapara hem de faizleri kapsar.
4- DeÄŸiÅŸken faizli tahvil: Enflasyona karşı yatırımcıları korumak ve yeni tahvil ihraçlarına talep yaratabilmek amacıyla uluslararası piyas alarcla uygulanmaya baÅŸlanmış olan bir sistemdir. Faiz oranları, tüketici fiyat endeksi veya hazine bonosu faizleri gibi bir kıstas saptanarak buna göre deÄŸiÅŸtirilir. Faiz oranı ilk yıldan sonraki dönem sonlarında, bir yıl vadeli mevduata en yüksek faizi veren beÅŸ bankanın ortalamasına göre belirlenir. Faizler altı ay veya bir yıllık dönemler halinde ödenir.
5- Endeksli tahvil: DeÄŸiÅŸken faizli tahvilin bir türüdür. Anapara, ihraç tercihiyle ödeme tarihi arasında altın veya belirli bir kurun artışı gözönüne alınarak tahvil sahibine ödenir.
6- Kuponsuz tahvil: Bu tür tahviller büyük is
kontolarda ve kuponsuz olarak satılır. Getirisi sabit olduÄŸundan enflasyonun düÅŸtüÄŸü dönemlerde alınırsa yüksek getiri SaÄŸlar.
7- Geri çaÄŸrılabilir tahvil: Çıkaran kuruluÅŸun finansal durumunda hızlı bir düzelme ya da faizlerde deÄŸiÅŸiklik olması sonucu, satıştan belli bir süre sonra tahvili geri çağırdığı sistemdir. Ayrıca geri çağırma primi adında ek bir bedel daha ödenir.
8- Primli ve baÅŸabaÅŸ tahviller: Tahvil üzerindeki nominal deÄŸerle satılırsa baÅŸabaÅŸ, daha aÅŸağı bir bedelle ihraç edilirse primli adını alır. Bu prim tahvilin satış ÅŸansını arttırmak veya satış süresini kısaltmak için verilebilir.
9- Klıra iÅŸtirakli tahvil: Bu tahvillerde ödenecek kar payının yüzdesi, ödeme ÅŸekli ve zamanı tahvilin açıklamalar bölümünde ayrıntılı biçimde gösterilir. Burada ödenecek olan kr payı ÅŸirketin vergi öncesi karı üzerinden ödenir. Odeme yapılırken geçmiÅŸ dönemin zararları gözönüne alınmaz ve karla kapanmayan bir sene için ödeme yapılmaz.
10- Hisse senediyle deÄŸiÅŸtirilebilir tahvil: Yatırımcısına tahvilini, önceden belirlenmiÅŸ zaman ve koÅŸullarla hisse senediyle deÄŸiÅŸtirilebilme olanağı saÄŸlayan bir tahvil türüdür. Tahvil-hisse senedi arası bir araçtır.